Auteur: Thomas Ribbrock

Hoe sta je in het leven als je gedetineerd bent? Of als je bent gevlucht en de lokale taal niet spreekt? Als je je buitengesloten voelt? Word je dan nog gehoord?

Als het aan Tiramisu ligt, krijgen woorden en diepgaande uitspraken alsnog klank. Tekst waar prachtige muziek bij geschreven is.
Muziek als verbinding, troost en hoop op meer begrip en inlevingsvermogen.

Geen luchtige kost maar zeker een bijzondere ervaring met de vertolking van Mira Arabic Singer en Ud-speler Mhamad Alissa.

We nodigen je van harte uit voor dit bijzondere concert.

Concertdata

• Concerten: 16 en 17 november
• Kaarten: zie Kaartverkoop

Programma

• Six Dickinson Miniatures (Raymond Schroyens, België)
• Paroles contre l’obli (Thierry Machuel, Frankrijk)

~PAUZE~

• A new song (Lucas Wiegerink, Nederland)
• Malala Speaks (Marion von Tilzer, Oostenrijk)
• And the world stopped (Aftab Darvishi, Iran)
• De jongen en het vliegtuig – solo van Mira Arabic Singer o.m.v. Mhamad Alissa (Marcel Khalife, Libanon)
• I forgive (Shireen Abu-Khader, Jordanië)
• The Beatitudes (Philip Stopford, Groot Britannie)

Toelichting

De Six Dickinson Miniatures van Raymond Schroyens zijn korte koorwerken op teksten van Emily Dickinson. Deze teksten handelen in een zeer poëtische, soms filosofische manier over het wezen van het leven, de liefde en de dood. De teksten kunnen op meerdere manieren geïnterpreteerd worden. Heel
schetsend voor dit programma is het laatste deel I died for beauty waarin twee persoonlijkheden elkaar in het graf ontmoeten en erachter komen dat dereden waarom zij beiden stierven – de één voor schoonheid, de ander voor waarheid – ze tot broeders maakt. De laatste zinnen van dit gedicht
beschrijft hoe na het praten samen het mos aan hun lippen kwam en hun namen deed verdwijnen. Hiermee blijken schoonheid en waarheid twee uiterst kwetsbare entiteiten te zijn.

De Franse componist Thierry Machuel verzamelde teksten van gedetineerden in de gevangenis van Clervaux en gaf hier klank aan. De rode draad in alle stukken is vergetelheid. Het vergeten van de namen van de gedetineerden, het zelf vergeten van het leven dat ze hadden, het vergeten van de mensen om hen heen. De gedetineerden hebben door eigen toedoen hun vrijheid verloren maar niet hun menselijkheid. Het zijn zeer indringende teksten en de muziek is navenant intens te noemen.

In A new song van Lucas Wiegerink is de hoofdboodschap: “Be the music of the unheard. Be a part of the whole.” Een oproep om los te komen van individualisme, uit de anonimiteit te stappen en, samen, een lied zonder woorden te worden: je mag er zijn, hoe dan ook. In welke situatie dan ook.

In het stuk Malala Speaks worden de namen genoemd van slachtoffers van een regime, in dit geval het Talibanregime in Pakistan. De tekst is afkomstig uit een toespraak van de dappere Malala Yousafzai die strijdt voor de rechten van jonge vrouwen. Het stuk is een aanklacht aan de poging van de Taliban om hen het zwijgen op te leggen. Maar, zo zegt Malala: I am not a lone voice. I am Malala. I am Shazia. I am Kainat Soomro. I am Mezon.

De van oorsprong Iraanse componist Aftab Darvishi componeerde een bijzonder koorwerk op een tekst van Vera Brittain. Vera was een verpleegkundige tijdens de Eerste Wereldoorlog en schreef een indringend gedicht over het verlies van haar verloofde. We weten zijn naam niet, hij is achtergelaten in de vergetelheid van de geschiedenis… Het koorwerk laat de zangers niet alleen zingen maar ook fluiten, spreken en fluisteren. De effecten ondersteunen de atmosfeer die de tekst oproept.

De jongen en het vliegtuig van Marcel Khalife, bij wijze van solo-intermezzo gezongen door Mira Arabic Singer en begeleid door Mhamad Alissa, gaat over jongensdromen die in de grote boze mensenwereld nooit zijn uitgekomen. 

Het stuk I forgive van Jordaans-Pakistaans componist Shireen Abu-Khader voor koor en solo-mezzosopraan is er een uit een verzameling muziek uit de zgn. Levant-regio. Tot deze regio behoren de landen Israël, Syrië, Palestina, Libanon, Jordanië en een deel van Turkije. Deze muziek wordt nauwelijks gehoord en het stuk I forgive is gebaseerd op een brief die iemand achterliet alvorens suïcide te plegen. De ondertitel voor dit stuk luidt: A tribute to the silenced women. In die zin sluit het naadloos aan op het eerdergezongen werk Malala Speaks.

The Beatitudes van Philip Stopford is gebaseerd op wat genoemd wordt ‘de zaligsprekingen’. Het zijn troostende woorden uit de Bijbel, uitgesproken door Jezus. Gezegend zijn allen die rouwen, want zij zullen getroost worden. Gezegend zijn de vredestichters, want zij zullen de kinderen van God genoemd worden. Dit stuk met zijn warme harmonieën en troostende teksten sluit het concert af met een hoopvolle boodschap voor alle naamlozen, voor iedereen die met vervolging of onderdrukking te maken heeft: je bent gezegend en je beloning zal groot zijn.

In dit programma bezingt Vocaal Ensemble Tiramisu de Liefde. Bij dit thema is er eerder teveel dan te weinig muziek voorhanden, omdat dichters en componisten door de eeuwen heen woorden en klanken hebben proberen te geven aan dit ongrijpbare fenomeen. Tiramisu heeft er allereerst voor gekozen om het thema naar de actualiteit te halen door componist Joost Kleppe opdracht te geven een nieuw werk te schrijven. De componist krijgt daarbij carte blanche: hij mag zelf de tekst(en) zoeken en bepaalt geheel naar eigen inzicht wat voor soort werk het gaat worden. In de andere stukken van dit programma, zoals de romantisch klinkende hedendaags klassieke Songs van Sven-David Sandström en Kurt Bikkembergs, komen telkens andere aspecten van de liefde naar voren.
Wij beperken ons daarbij niet tot de rooskleurige kanten. Centraal in dit programma staat het vierdelige werk Four seasons through my window van de in Nederland wonende Engelse componist William Knight. In deze muziek speelt de liefde de rol van hartenbreker, die de hoofdpersoon in een depressie gevangen houdt. In de Trois chansons de Charles d’Orléans van Claude Debussy voelt de hoofdpersoon zich door de tamboerijn van de meivieringen eveneens opgeroepen om in bed te blijven liggen, nadat zijn zomerse uitingen van vaderlandsliefde in een ijzige winter hebben geresulteerd. In contrast met de villeine manier waarop deze winter als een misdadiger wordt toegezongen doet My Love Dwelt in a Northern Land van Edward Elgar ons juist weemoedig zwelgen van heimwee naar een land van lang vervlogen tijden. Ook Lay a garland van Robert Pearsall gaat over afscheid van een geliefde. Het betreft hier een ode aan een ter dood veroordeelde overspelige vrouw omdat zij trouw is gebleven aan zichzelf. Gelukkig is het ook weer niet altijd kommer en kwel met de liefde en komen sommige huwelijken juist ook weer wel uit liefde voort. I gaze upon you van Gabriel Jackson is een regelrechte bruiloftsklassieker. In het Ubi Caritas van
Paul Mealor, geschreven voor de bruiloft van Prince William en Miss Catherine Middleton, komt vooral het hemelse karakter van hun veelbesproken liefde tot uiting. A boy and a girl van Eric Whitacre doet de luisteraar op intieme wijze ervaren dat we niet altijd hoeven te blijven kussen maar soms nog beter gewoon samen van de stilte kunnen genieten. Wij beginnen en eindigen de concerten met twee sterk contrasterende versies van O Mistress Mine! van Ralph Vaughan Williams en György Orbán. De strekking daarvan is dat de liefde niet op de dag van morgen wacht en daarom vandaag nog dient te worden geconsumeerd, bij ons tussendoor in de pauze al dan niet ook bij een stukje overheerlijke Tiramisu!

Programma

• O mistress mine! (Ralph Vaughan-Williams, 1872-1958)
• Lay a garland (Robert Lucas de Pearsall, 1795-1856)
• Selectie uit: Four Songs of Love (Sven-David Sandström, 1942-2019)
  • Let him kiss me
  • Awake, o North Wind
• My love dwelt in a northern land (Edward Elgar, 1857-1934)
• Four seasons through my window (William Knight, 1987)
  • Gray fog
  • A winter night
  • Over the roofs
  • Open windows
• Three songs about love on texts by William Blake (Kurt Bikkembergs, 1963)
  • Never pain to tell thy Love
  • How to know Love from Deceit
  • Song
• Trois Chansons de Charles d’Orléans (Claude Debussy, 1862-1918)
  • Dieu! Qu’il la fait bon regarder!
  • Quand j’ai ouy le tambourin sonner
  • Yver, vous n’estes qu’un villain
• Opdrachtcompositie (Joost Kleppe, 1963)
• I gaze upon you (Gabriel Jackson, 1962)
• Ubi Caritas (Paul Mealor, 1975)
• A boy and a girl (Eric Whitacre, 1970)
• O mistress mine! (György Orbán, 1947)